Görüntüleme Sistemleri

CCTV Nedir ?

CCTV Kapalı Devre Televizyon Sistemi demektir.Televizyon sisteminden farkı bir merkezden açık ve geniş kullanıcı kitlesine yayın yapmak yerine lokal bir alan içinde görüntü izleme sistemlerinin genel adıdır. Bu metin genel olarak CCTV ekiplarının nelerden oluştuğu ve kullanım yerleri hakkında bilgi verecektir.

Tüm CCTV sistemlerinin ortak özellikleri şunlardır

Işığın yansıtılması. Resim kalitesinin iyi olması için alandaki ışıklandırma, ister doğal ister yapay ışık ya da her ikisi birden olsun, yeterli düzeyde olmalıdır.

Kamera ve lensler. Kamera/ lens kombinasyonu çevresel faktörlere, maliyete ve/ veya kuruluşun CCTV sistemine ilişkin amaçlarına göre farklılık gösterir.

Tek video iletim yöntemi. Video sinyalleri kameradan monitöre gönderilir. Maliyete, istenilen görüntü kalitesine ve ortama bağlı olarak değişen bir kaç farklı yöntem mevcuttur.

CCTV Sisteminin Unsurları

1. Görüntü ve ışık
2. Kamera
3. Lensler
4. Görüntü iletim yöntemleri
5. Monitör
6. Çevre donanımı

Görüntü ve Işık

Görüntü izlenecek olan nesne ya da alanı ve bunların içinde bulunduğu tüm ortamı ifade eder.CCTV sisteminde en önemli faktörlerden biri de görüntüdeki yansıyan ışık türüdür. Çünkü, kamera bir görüntüdeki nesnelerden kelimenin tam anlamıyla çarparak sıçrayan ve yansıyan ışığı "görür."  

Uygun teçhizatı seçerken kamera lenslerine gelecek olan asgari ışık seviyesini belirlemek gereklidir. Bu "mevcut" ışık resim netliğinden odağa kadar her şeyi etkileyecektir.

CCTV güvenlik uygulamalarında kural şudur:  “Işık ne kadar iyiyse resim de o kadar iyidir”.

Kameralar

Kullanım Amacı ve Yapısı

Kameraların kullanım amacı çeşitli nedenlerle görülmesi istenilen bir bölgenin görüntüsünü video sinyaline çevrilerek direk veya endirek  olarak monitöre aktarmaktır.

•Bir video sisteminde uygun kamera ve lens   seçimi sırasında bazı hususlar dikkate  alınmalıdır:  
•Video sisteminin amacı (kontrol, inceleme, kimlik belirleme).
•Uygulamaya göre ihtiyaç duyulan kameranın genel hassasiyeti.
•Sahnede mevcut ışık miktarı ve derecesi
•Kameranın çalışacağı ortam
•Uygulama için gerekli olan görüş alanı
•Lens.
•Maliyet.

Kamera Güç Kaynağı : Güvenlik sistemlerinde kullanılan kameralar genellikle 12 V Doğru akım ile çalışırlar.Nadir olarak özellikle kamera kablo mesafesinin çok uzun olduğu yerlerde 220 V. AC gerilim ile çalışan kameralar kullanılır.

Renkli ve Siyah Beyaz : Renkli kameralar monokrom (siyah beyaz) kameralardan daha yüksek düzeyde ışıklandırma gerektirirler. Renkli kameralar daha pahalı olmakla birlikte teknoloji ve tasarım alanındaki gelişmeler renkli ve siyah beyaz video gözetim cihazları arasındaki maliyet farkını büyük ölçüde azaltmıştır.

Tüp ve CCD Kameralar : Yıllar boyunca tüp kameralar eldeki tek güvenlik kamerasıydı. Hala kullanımda olmakla birlikte tüp kameralar şok ve titreşim karşısında yetersiz kalmaktadır.

Büyüklükleri nedeniyle kolayca gizlenememektedirler ve zaman geçtikçe tüpleri yanmakta ya da görüntü tüpe yanmış olarak girmektedir. Ayrıca, tüpler pahalıdır ve entegre devreler kadar güvenilir değildir.

Sabit ya da PTZ Kameralar : CCTV kameraları sabit olabileceği gibi hareketli de (PZT) olabilirler. Sabit kameralar sabit bir zemin üzerine monte edilirler ve operatörün komutlarıyla hareket ettirilmeleri mümkün değildir.

PTZ kameralar ise motorla hareket ettirilir ve sağa, sola, yukarı aşağı hareket edebilir ya da yakın veya uzak çekim için zoom yapabilir.

Dome Kameralar : Birçok PTZ kameralar dome adı verilen koyu renkli Pleksiglas muhafazalar içinde saklanmaktadır. Bir çok PTZ kameralar dome adı verilen koyu renkli Pleksiglas muhafazalar içinde  saklanmaktadır.

Dome kameralar hemen hemen her mağazada ve bir çok sınai ve ticari kuruluşta, hastanede, okul ve resmi binada uygulanmaktadır. Bu tip kameralar estetiğe önem verilen yerlerde özellikle rağbet görmektedir.

Mercekler (Lensler)

Mercekler bir CCTV sistemin tasarımında önemli bir rol oynamaktadır. Merceklerin temel işlevi bir alandan yansıyan ışığı toplamak ve kameranın   görüntüleyici ünitesinde net, berrak bir görüntü odaklamaktır.

Genellikle, bir mercekten geçen ışık ne kadar fazlaysa resim kalitesi de o kadar yüksek olmaktadır. Mercek seçimi özelikle çok önemlidir, çünkü görüntüleyicide oluşacak olan resmin boyutunu, şeklini ve netliğini doğrudan etkilemektedir.

Lens Türleri

• Sabit Lensler
• Manual Lensler
• Varifocal (Manual) Lensler
• Auto İris Lensler
• Motorlu Zoom / Focus Lensler
• Karanlıkta Duyarlı Lensler
• İnce Mercekli Lensler

Auto-İris Lensler : Işık ayarını kendisi otomatik olarak ayarlar. Kamera ile arasında bir bağlantı kablosu bulunur.

Manuel-İris Lensler : Işık ayarı kamera montajı sırasında teknisyenler tarafından ayarlanır. Bu tip lensler dış ortamda kullanılmaz

Sabit-İris Lensler : En ekonomik lenslerdir. Işık ayarının değişmediği yerlerde kullanılır. Ayar yapılamaz. Sedece netlik ayarı yapılabilir. Ofis, depo vb. yerlerde kullanılır.

Verifocal Lensler : Bu lenslerinde Auto-İris ve Manuel-İris modelleri mevcuttur. Özelliği ise lens görüş açısının ayarlanabilir olmasıdır.

Görüntü İletim Yöntemleri

İletim aracının işlevi video sinyalini kameradan monitöre taşımaktır. Günümüzde pek çok video iletim yöntemi mevcuttur: koaksiyel kablo, fiber optik, telefon hatları, mikrodalga, kızıl ötesi ışın ve radyo frekansı.

Koaksiyel Kablo : Bir koaksiyel kablo, kamera ile monitör arasında sürekli bir fiziki bağlantı - ya da kapalı devre sağlayan bir kablodur.

Fiber Optik : Fiber optik teknolojisi elektronik video sinyallerini darbeli, ya da lazer ışığa dönüştürür ve onu cam çubuğun (fiber optik kablonun) bir ucuna iletir

Telefon Hattı : Bir telefon hattı görüntüyü video sinyal itimi olmaksızın bir kilometreye kadar varan mesafelere iletebilen standart bir kablo çiftidir. Bu tahsisi edilmiş hat verici (kamera) ile alıcıyı (monitör) birbirine bağlar.

Mikrodalga : Mikrodalga video ve veri sinyallerini yüksek radyo frekans sinyallerine dönüştürür ve bunları bir noktadan ötekine hava boşluğu ve uzay aracılığıyla iletir.

Kızıl Ötesi Lazer : Kızıl ötesi lazer teknolojisi uygulamada mikrodalga teknolojisine benzer olmakla birlikte aynı genişlikte dalga boyu imkanı sağlamamaktadır. Bir kızıl ötesi lazer ışını video sinyalini çok uzakta olmayan alana iletir.

Radyo Frekansı : Radyo Frekansı (RF) güvenilir  ama kısa mesafelere uygulanabilen bir görüş alanı video iletim teknolojisidir.

Monitör

Monitör kamera tarafından gönderilen iletilmiş video sinyalini alır ve onu bir katot ışın tüpü (CRT) üzerine yansıtarak bir görüntü oluşturur.

Monitör izleme işlevini etkileyen bir kaç değişik faktör vardır: Monitör boyutu izleyen kişinin oturduğu yere göre yerleşimleri ve açıları, monitörlerin sayısı ve monitörün kalitesi her durumda, konsol tasarımında yeterli büyüme imkanı göz önünde tutulmalıdır. Şunu da belirtmek gerekir ki tüm monitörler ısı yayarlar. Monitöre yeterli havalandırma ve soğutma muhakkak sağlanmalıdır.

Monitör İzleme Ünitesi

Montajı ve Dikkaet Edilecek Hususlar

Monitörlerin arka bölümünde “ H / L “ seçenekli switch bulunur. Bu anahtar 75 ohm sonlandırıcıdır.

H= SONLANDIRILMAMIŞ
L= SONLANDIRILMIŞ

IN girişinden girilen video sinyali, aynı zamanda 2.nci bir monitöre OUT çıkışı sayesinde gönderilebilir.

Bu durumda anahtar H durumuna getirilmelidir. Eğer OUT çıkışı kullanılmayacak ise anahtar L durumunda olmalıdır. Aynı şekilde birbirine seri kullanılan monitörlerin en son monitör haricinde hepsinin anahtarı H durumda olmalıdır. Bir monitörün loop çıkışından KABLO İLE  alınan görüntüyü en fazla aracısız 700 metre taşıyabilirsiniz.

Çevre Birimler

Kamera ve monitörlerin sayısı arttıkça basit sistem tasarımlarının yerini de çevre birimlerine ihtiyaç duyan daha karmaşık tasarımlar almaktadır. Bu çevre birimleri arasında seçiciler, video kayıt cihazları, multiplexerler, Dörtlü ekran bölücüler (quad) video yazıcı cihazları ve tarih-saat üretici cihazlar sayılabilir.

Seçiciler : Bir video seçici farklı çağrı monitörlerinde bir kameradan ötekine geçiş sağlar.

Nispeten küçük, maliyeti dikkate alan bir uygulama da bir manuel devre anahtarı kullanıcının kamerayla bağlantılı bir düğmeye basarak istediği kamerayı seçmesini sağlamaktadır.Operatör bir görüntünün otomatik olarak diğer kameraya geçiş yapılmadan önce ne kadar süre boyunca monitörde kalacağını belirleyebilir.

Matrix Seçici : Çok sayıda kamera ve monitör bulunan büyük sistemlerde herhangi bir kamerayı herhangi bir çağrı monitörüne bağlamak için bir matrix seçici kullanılabilir. Bütçe konusunda hassas kullanıcılar için matrix seçici sistemi gerekli olan çağrı monitörü / değiştirilebilir monitör sayısını azaltacak bir çözüm olabilir. Gelişkin seçiciler, alarmlar (örneğin kapı açılış alarmı, cam kırılma alarmı, vb.) kullanan sistemlerle bir kameranın çağrı monitörüne bağlanarak kayıt yapması sağlanabilir.

CCTV Kayıt Sistemi : Monitörlerden gelen video görüntülerinin kaydedilmesi için video kayıt cihazlarını kullanırlar. Kayıt sayesinde vuku buldukları sırada pek dikkat çekmemiş ve gözden kaçmış olayları daha sonra daha dikkatli olarak tekrar izlemek mümkün olmaktadır.

CCTV sistemler için tasarlanmış olan video kayıt cihazları hem gerçek zamanda hem de atlamalı olarak kayıt yapabilmektedir. Gerçek zaman kayıt modunda bant ana video kayıt cihazı ile aynı hızda (2 ila 6 saat) hareket eder ve saniyede 30 görüntü yakalar. Bu yöntemle yüksek kalitede kayıt yapmak mümkündür, ancak her iki ila altı saatte bir operatörün bant değiştirmesi gerekir.

Kamera Kayıt Sisteminin Şekli

Yeni bir gelişme de 24 saatlik gerçek zaman video kayıt cihazıdır. Bu video kayıt cihazı tek bir bant üzerinde 24 saat boyunca saniyede 20 görüntülü gerçek zamanlı kayıt yapar. Bu gerçek zamanlı bir kayıt cihazı olarak değerlendiril- mektedir çünkü saniyede 20 görüntü insan gözünün hareketli görüntüleri kolaylıkla ayırt etme yeteneğine yakındır.

Dijital Kayıt Cihazı : Kayıt ortamı olarak video kaset yerine, bilgisayarlarda kullanılan harddisklere kayıt yapan bir cihazdır. Bir adetten 4 adede kadar harddisk takılabilen modelleri bulunmaktadır. Kayıt süresi, seçilen kayıt moduna bağlı olarak değişmektedir.

Multiplexer

Geleneksel kayıt sistemlerinden farklı olarak, bir video multiplexer 16 kameraya kadar görüntü yakalayabilir ve bunları aynı anda bir monitörde gösterebilir.

Operatörler kameralardan herhangi birini tam ekran boyunda ya da çok sayıda kamerayı küçültülmüş boyutta izleme seçeneğine sahiptir

Yüksek hızlı sıralı görüntü kaydetme tekniği sayesinde multiplexer, saçicilerin yol açtığı aralıklar olmadan tüm kameraların azami ölçüde izlenebilmesini sağlar.

Multiplexer gerekli olan monitör, video kayıt cihazı ve video bant sayısını azaltarak CCTV sisteminin maliyetinin düşürülmesini de sağlayabilir.

Video kayıt saklama için gerekli olan bant sayısı azaltılabilir.

Mekan, ısıtma, enerji ve havalandırma hususlarında da tasarruf yapmak mümkün olabilir.

Duplex Multiplexer : Bütün kameralar monitörde izlenirken, aynıanda hepsinin kaydı alınabilir.

Simplex Multiplexer : Bütün kameraların kaydı alınırken sadece tek bir kamera monitörde izlenebilir.

Triplex Multiplexer : Birden fazla bağımsız kullanıcı gerektiren durumlarda kullanılır. Ses Sistemi Yoktur.

Kamera giriş sayısı ve monitör çıkış/kullanıcı sayıları model farklılığına göre değişebilir. Kamera sayısı ve monitör sayısı arttığı zaman basit anahtarlama üniteleri yetersiz kalır. Bu durumda binlerce kamera ve yüzlerce monitöre genişleyebilen matrix switcher!ler kullanılır.

Matrix Switcher Ünitesi : Çok kullanıcılı izleme sistemlerinde her kullanıcının Matrix siwtcher ünitesine bağlı

Çok kullanıcılı izleme sistemlerinde her kullanıcının Matrix siwtcher ünitesine bağlı çok kullanıcılı izleme sistemlerinde her kullanıcının Matrix siwtcher ünitesine bağlı uzaktan kontrol tuş takımı vasıtasıyla, kendi monitöründe sisteme bağlı kameralardan istediğini izleyebilmesini sağlar.

Örneğin 16 kamera girişli ve 4 monitör çıkışlı bir Matrix anahtarlama ünitesine 4 adet de kontrol tuş takımı bağlanabilir böylelikle 4 ayrı kullanıcı, 16 kameradan dilediğini izleyip dilediğini kapatabilir.

Dörtlü Ekran Bölme (Quad ) : Dörtlü ekran bölücünün başlıca özelliği dört  ayrı kameradan alınan görüntüleri bir araya getirip bunların hepsinin birden aynı anda tek bir monitör ekranında gösterebilme özelliğidir.

Dört kameradan gelen görüntüler bir arada görüntülendiğinde her biri ekranın dörtte birini kaplar. Tek bir kameranın seçilerek bunun tam ekranda gösterilebilmesi de mümkün olmaktadır.

Video Motion : Multıplexer cihazında belirtilen ACTIVITY DETECTION özelliğinin gelişmiş hali olarak tanımlanabilir. Genelde harici güvenlik ortamında kullanılır.

Video Yazıcı : Bir video yazıcı, termal kâğıt ya da başka bir tür hassas kağıt kullanarak canlı ya da kaydedilmiş video görüntülerinin baskı çıktısını üretir.

Zaman Tarih Üreticisi : Bir zaman ve tarih üreticisi video görüntüsüne kronolojik bilgi ekleyebilir. Ayrıca, monitör ekranında bir kamera tanımı da eklenerek görüntülenen kameranın belirlenmesi sağlanır.

Tarama Ünitesi (pan-tilt) : Pan-Tilt tarama ünitesi, uzaktan kontrol ünitesine bağlanarak kameranın istenilen noktaya yönlendirilmesini sağlar.

Kamera Muhafazaları : Belki de dikkat edilmeyen ancak en önemli aksamlardan biri. Zira kamerayı dış etkenlerden (su, nem, toz vs..) koruyor ve ömrünü uzatıyor.

Kamera Ayakları : Kameraların, tarama ünitelerinin ve muhafazaların duvara ya da tavana montajları için özel ayaklar kullanılır, bu ayakların tümü monte edilecek kamerayı istenilen görüş pozisyonuna ayarlanmasını sağlayacak, hareketli mafsallara sahiptirler.

Sonuç

Korunma, güvenlik, iş güvenliği ve yönetim aracı olarak CCTV sistemlerinin rolü giderek daha da artacaktır. Bu sistemler hem küçük hem de büyük kuruluşların ihtiyaçlarına esnek ve ekonomik çözümler sunmaktadır.

CCTV sistemlerinin ardında yatan teknoloji CCTV sistemlerinin kalitesini, kapasitesini ve fiyatını iyileştirmeyi sürdürürken bir yandan da Erişim Kontrolü, Elektronik Ürün Kontrolü ve diğer koruma ve elektronik güvenlik önlemleri için yeni uygulama fırsatları da doğmaktadır.