RAID
Spanned Tree : Boyutları aynı ya da farklı 3 ayrı diski tek bir diskmiş gibi gösterme yöntemine Spanned Tree denir. Bu işlem bize sadece kapasite arttırımı sağlar. Aynı anda tek bir diskten okuma yapıldığı için performans düşer. Spanned Tree diskleri uc uca eklediği için bir diskteki kapasite bittiğinde diğerinden yazmaya devam eder.
Stripped Tree (RAID0) : Bu işlemle 3 ayrı diski
birleştirmenin yanında bu 3 disk’e de aynı anda yazabilmek mümkün
olduğundan performans artar. Datalar disklere her disk’in kendi
veriyolunu kullanılarak yazılır. Bu disk sistemine RAID0 denir.
Stripe Volume with Parity (RAID4) : Diskler, Stripped Tree’de olduğu gibi çalışır ancak raid yapılırken disklerden biri parity için ayrılır. Disk bozulduğunda diski kurtarmak için gerekli bilgiler parity için ayrılan bölüme yazılır. Bu yöntem kapasite ve performanstan kayıp meydana getirir ama güvenlik sağlar. Disklerden biri bozulduğunda parity kısmında tutulan bilgilerden yeni takılan sağlam disk’e data transferi yapar ve tüm bilgiler kurtarılmış olur. Bu yönteme RAID4 denir. Stripe Volume yaparken tüm disklerin eşit büyüklükte olması gerekmektedir.
D1 -> DX2 <- P1
D3 -> DX4 <- P2
D5 -> DX6 <- P3
D7 -> DX8 <- P4
Şekilde ortadaki disk çöktüğünde parity kısmından bilgi aktarımı yapılarak sistem ayağa kaldırılabilir.
Stripe Volume with Parity (RAID5) : RAID4 ile aynı mantıkta çalışır ancak tek bir fark vardır. RAID5 olarak da bilinen bu sistemde disklerden biri çöktüğünde sistem daha az yavaşlar. Bu sistemde parity için ayrılan kısım disklere paylaştırıldığı için ilk etapda veri kaybı daha az olur. Ayrıca geri dönüş sırasında parityler farklı disklerde olduğu için okurken ayrı veri yolu kullanırlar. Bunun sonucu olarak da daha hızlı okuma yapılır ve hızlı bir dönüş sağlanır.
D1 -> DX2 <- P1
D3 -- P2 -- D4
P3 -> DX5 -- D6
D7 -> DX8 <- P4
Şekilde parityler farklı disklerde olduğunda 2. sıradaki sistem hiç etkilenmemiştir.
Mirrored Volume (RAID1) : Bu disk sisteminde kapasite ve performans çok kötüdür, ancak güvenlik üst düzeydedir. Bir diskteki datanın aynısı diğer diske de yazılır. Diskler çökmediği zamanlarda performans kötüdür. Ama disklerden biri çökerse geri dönüş için parity kullanılmadığı için performans çok yüksek olur. Mirror sistemde ilk diske datalar yazıldıktan sonra kopyası mirror yapılan diske yazılır. Bu yapıya RAID1 dedir.

Şekilde sağdaki ikinci disk çökerse sistem hiç bir data kaybı olmadan birinci diskten çalışmaya devam eder.
Cross Mirrored Volume (RAID1+0 / RAID5+1) : Bu sistemde Mirrored Volume ile aynı mantıkta çalışır, tek fark mirror olarak ayrılan bölümde farklı disklere farklı datalar yazılmasıdır. Daha sonrada bunların kopyaları çıkartılır. Bu bize performans sağlar. Bu sisteme RAID 1+0 veya RAID10 denir.

Şekilde ikinci sistemde diskler farklı yerleştirilmiştir.
Güvenilir bir disk sistemi örneği :

Üç ayrı disk ile 2 farklı RAID5 oluşturulur. Daha sonra yazılım vasıtasıyla bu iki RAID5 sistem RAID1 (Mirrored Volume) haline getirilir. Ortaya çıkan yapı son derece güvenlidir. Pahalı ve zahmetli olmasına karşın yüksek güvenlik isteyen işlemler için bu disk yapısı kullanılabilir. Her iki RAID5 sistem birbirin in mirror’ı olduğu için verilerin bir kopyası diğer mirror sistemde durur. Kendi içinde RAID5 guvenliği olan bu sistemde birinci RAID5 sistem tamamen gitse ve hatta diğer RAID5 sistemden bir disk bozulsa dahi geri dönüşüm yapılabilir. Sistemdeki dört diskin arızalanması durumunda bile veri kaybı yaşanmaz. Ancak beşinci disk bozulduğunda sistem tamamen çöker. Zaten kritik bir sistemde dört diskin arızalandığını farketmeyen bir sistem yöneticisi takdir edilmelidir.
Hazırlayan : Seyhan Tekelioğlu