USB

USB TARİHİ

1996'da USB, yani Evrensel Seri Yolu teknolojisi barındıran ilk sistemlerin tek tük ortayaçıkmasına rağmen, asıl ilgi iMac'in de ortaya çıktığı yıl olan 1998'de, Windows 98'in USBdesteği sunmasıyla arttı. Önce USB fare gibi yan ürünler görünür oldu, ardından da tarayıcılar, modemler, CD sürücüler, ve diğerleri. Bir süre sonra da, flash belleküreticileri, bu bellekleri doğrudan bilgisayara takma olanağı sunabileceklerini fark ettiler. Ve USB girişli mini flash bellekler bir anda en popüler ürünlerden biri oldu. 16 MB'dan başlayan, yakında 4 GB kapasiteye ulaşacak bu ürünler ile, aynı bir disket gibi istediğimizkadar yazma ve silme işlemi yapmamız mümkün oldu.

USB HAKKINDA BİLGİLER

USB dış donanımların bilgisayar ile bağlantı kurabilmesini sağlayan seri yapılı bir bağlantı biçimidir. Son sürümü 2.0'dır. Bu 1.1'den 40 kat hızlıdır. 480 Mbit/sn'lik aktarım hızı vardır. Tak Çalıştır (plug and play) özelliğinden dolayı birçok cihazın bağlantısında kullanılmaktadır.

Evrensel seri veriyolu, çevre birimlerinin bilgisayara takıldıkları anda tanınıp otomatik çalışmalarını sağlamaktadır.Yani PnP'dir. Bu yolla 127 adet cihazı çalıştırma imkanı vardır, ancak eklenen her cihaz hızı düşürür. uygulamada kimse onlarca cihazı bağlamaz.

Cihazlar çoksa birbirine Hub ile bağlanır. Bu da kök hub denilen ana huba bağlanabilir. USB basit bir dört telli bağlantıdır. Veri kodlamasına NRZI denir. BIOS'da ayarları vardır. İşletim sistemleri destekler.

Anakartlarda en az 4 USB portu bulunmaktadır. USB'de sistem kesmesi cihazların hepsinebirden olduğundan sistemde tasarruf sağlar. Bir başka avantajı cihazların her birine ayrı ayrı ID atamamasıdır.

USB Hızları:

· USB 2.0 (Yüksek Hız): 480 Mbit/sn (60 MBayt/sn)
· USB 1.1 ve 1.0 : Hız 12 Mbit/sn (1.5 MBayt/sn)
· Usb 5 volt çıkış verir.

USB 2.0, 480 Mbps bant genişliği sunabilen USB sürümüdür. USB 1.1 de sunulabilen bant genişliği 12 Mbps ile sınırlıdır. USB 2.0, USB 1.1'in 40 katı kadar bant genişliği ile yüksek hız sağlar. Her iki sürümde de kablo yapısı ve bağlantı uçları aynıdır. USB 2.0, USB 1.1 ile uyumludur. Yüksek bağlantı hızı gerektiren CD/DVD yazıcı gibi cihazlar USB 2.0 standartını kullanırlar.

Kullanım Alanları:

USB bağlantı ile; CD, DVD sürücü, sabit disk, masa üstü kamera, tarayıcı, yazıcı gibi dış donanımlar kolayca bilgisayarlara bağlanabilir. Sayısal fotoğraf makinesi, taşınabilir bellekler, cep telefonları, MP3 oynatıcılar vb. cihazların kişisel bilgisayarlar ile iletişiminde de bu bağlantı biçimi yaygın olarak kullanılır.

USB hub

Bir USB hub (USB göbeği) tek bir USB kapısına birden çok USB araçlarının bağlanmasına izin veren bir araçtır. Standart bir USB göbeği bilgisayar üzerindeki USB kapısına bağlamak için bir USB kablosu ve ön yüzünde belli sayıda USB kapısı içerir.

Bir bus powered hub (yoldan güç beslemeli göbek) ev sahibi bilgisayarın USB arayüzünden gücünü alan bir gönektir. Bu nedenle ayrıca bir güç bağlantısına ihtiyacı yoktur. Yine de birçok araç bu uygulamanın sağlayabileceğinden daha fazla güce ihtiyaç duyar ve bu çeşit göbek ile çalışmaz. Tam tersine self powered hub (kendinden güç beslemeli göbek) gücünü harici bir güç desteğinden alan bir göbektir ve bu sayede tüm kapıları tam güç verebilir. Göbeklerin pek çoğu gerek yoldan güç beslemeli gerekse kendinden güç beslemeli olarak çalışabilirler.

USB 2.0 araçlarının yüksek hızda çalışabilmeleri için araç ile PC arasındaki tüm göbeklerin USB 2.0 olması gerekmektedir.

Erişim ve Transfer Hızı: Dünden Bugüne Önemli Teknolojiler

Teknolojiler

Tarih	Teknoloji	Hız
12/1995	FireWire	400 Mbps
4/1996	Ultra SCSI	20 MBps
9/1998	USB1.1	12 Mbps
9/1998	Ultra160 SCSI	160 MBps
4/2000	USB 2.0	480 Mbps
6/2000	Ultra ATA/100	100 MBps
7/2000	Ultra ATA/133	133 MBps
4/2002	FireWire 800	800 Mbps

USB aletleri iki tip fiş kullanır. Tip A ve Tip B:

Soldaki uç Bilgisayara, sağdaki ise çevre birimlerine takılır. Her iki konektörde, 4 uçludur. İkisi Voltaj, ikisi de data içindir.

USB’NİN GENEL AVANTAJLARI :

Bilgisayarlarda standart olarak mevcut olan paralel ve seri portların kısıtlamaları USB ile ortadan kalkıyor. Teorik olarak USB portuna 127 aygıt aynı anda bağlanıp kullanılabiliyor. Bu veriyoluna bağlanan aygıtların IRQ, DMA, I/O, Jumper veya Switch gibi ayarlarıyla uğraşmanız gerekmiyor.

Tüm aygıtlar için ortaklaşa kullanılabilir transfer hızı USB’de teorik olarak saniyede maksimum 12 Mbyte. Ancak işin içine yönetim zahmetleri de girince pratikte bunun yüzde 80’i, yani yaklaşık 10 Mbit/s’i kullanılabiliyor. İki aygıt arasındaki maksimum kablo uzunluğu 5 metre.

Maksimum ağlanma düzeyi 7 olduğu için, teorik olarak bilgisayar ve USB ağına bağlı son aygıt arasındaki mesafe 30 metreye kadar çıkabiliyor. Bağlantı için gerekli kablolar oldukça ucuzdur, zira seri yol için sadece dört damarlı kablolar kullanılır. 50 veya 68 pinlik SCSI kabloları bilenler, USB ile nasıl tasarruf edilebileceğini iyi bilir.

USB’nin Getirdiği Avantajları özetlersek :

1. Tek bir PC’ye 127 adede kadar cihaz bağlayabilme
2. Hiçbir sürücüye, IRQ ayarlarına, DMA kanallarına ve I/O adreslerine, genişleme yuvalarına gerek duymadan kolay kurulum
3. Çevresel cihazlar için PC’yi kapatıp açmadan Tak ve Çalıştır fonksiyonelliği
4. Bütün cihazlar için tek tip konnektör
5. PC’yi kapatmadan cihaz ekleme ve kaldırma özelliği

USB için İpuçları ve hileler :

Universal Serial Bus (Evrensel Seri Veriyolu) birçok önemli avantaj sunuyor. Eklenti kartlarını devreden çıkartarak ve standart bir bağlayıcı ve kablo türü kullanarak maliyeti azaltıyor; hızlı; sistem kaynak çakışmalarını neredeyse ortadan kaldırarak bileşenlerin eklenmesini kolaylaştıyor; ve en güzeli, bir PC’ye 127 kadar aygıtın bağlanmasına izin veriyor.

1.USB’si bulunan bir PC’nin tipik olarak arkada, yanda ya da önde iki USB kapısı var.

2.Eğer birçok USB aygıtınız varsa, güçlü iletişim ağı göbekleri (hub) kullanmak en iyisi. Ayrıca, arızalı bir aygıtın tüm bir zinciri bozmasını engelleyen, kapı başına ayarlamalı bir göbek bulun.

3.USB, saniyede 12 megabitlik (klavye gibi düşük hızlı aygıtlar için 1.5 Mbps) bir toplam veri hızına sahip, aygıt otomatik takasını destekleyen iki yönlü bir veri kanalı gerektiriyor.

4.Klavye ve monitör dahil bazı aygıtlar düzgeçiş (pass-through) bağlantıları öneriyor. Bunlar kabul edilemez bir voltaj düşüklüğüne, yani güvenilir olmayan bir performansa neden olabiliyor. Daha fazla sayıda kapısı ya da ikinci bir göbeği olan bir göbek kullanmak daha iyi.

5.Hiçbir kablo 5 metreden uzun olmamalı. En iyi sonucu almak için, uygulanabilen yeterli ölçü teli.

USB Çevre Birimleri

Depolama Üniteleri

Imation SuperDisk Imation’ın ürettiği SuperDisk disket sürücü ile hem 1.4 MBílık eski floppyíler, hem de 120 MBílık SuperDisk disketler kullanılabilir. Böylece geriye dönük bir uyumluluk sorunu olmaması amaçlanmıştır. Aynı zamanda son teknoloji gereklerinden birisi olan çıkartılabilir bir depolama ünitesine de sahip olmuş olursunuz.

Iomega USB ZIP Oldukça yaygın olarak kullanılan 100 MB kapasiteli çıkartılabilir Zip kartuşlarını kullanabilen sürücü ünitesinin USB çıkışlı olanıdır.

La Cie USB CD-RW Silinip yazılabilen bir ortam olan CD-RW disklerin kullanıldığı CD-RW sürücüdür. Kaydedilen CDíler standart 24x, 32x ve 36x CD-ROM sürücülerde ve LaCie DVD-RAM sürücülerinde okunabilir. Kayıt yapmak için gerekli olan Toast ve Easy CD Creator uygulamalarıyla birlikte gelir.

la Cie USB portable hard drive La Cie’nin USB çıkışlı ve Mac OS uyumlu 2,4, 6, 10 ve 20 GB kapasiteli sabit disklerden oluşan bir ürün hattı vardır. Bu diskler USB kapısından veri alışverişi yaptıklarından SCSI disklere göre daha yavaş çalışırlar.

Newertech uDrive NewerTech’in USB çıkışlı sadece 1.44MBílık disketleri okuyabilen disket sürücüsüdür.

Syquest SparQ SparQ Syquest’in 1 GB kapasiteli çıkartılabilir kartuş kullanabilen sürücü ünitesidir.

Kamera, okuyucu, kart...

Ariston PC Card Reader and Adapters PC Card’ları okumak için kullanılan okuyucudur. Sayısal fotoğrafçılık, multimedya sunuları, Web yayımcılığı, emlakçılık gibi alanlarda yaygın olarak kullanılan depolama kartlarını okuyabilir.

Ariston iSpeaker Aristoníun 1/8th sound jack çıkışlı stereo hoparlörleridir. Tiyatro (theatre) ayarı ile ses daha zengin ve bilgisayarın karşısında oturan kişiyi çevreleyen bir biçimde duyulur.

Ariston iSee Camera USB çıkışlı iSee renkli sayısal kamerayı (yeterli bant genişliğine sahipseniz) Web üzerinden video konferans yapmak, film kaydetmek, görüntülü e-posta göndermek ya da fotoğraf çekmek için kullanılabilir.

Ariston iView Capture USB çıkışlı iView renkli görüntü yakalama ünitesi ile TV ve videodan hareketli görüntüleri bilgisayara kaydedilebilir. Composite ve S video girişleri olan iView PAL standardını destekler.

Griffin iPort Üzerinde monitör çıkışı ve seri kapı bulunan ve 233 MHz’lik iMacílerin mezzannine yuvasına takılabilen bir karttır. Bu kart iMacíe takıldıktan sonra iMac’in görüntüsü büyük ekrana yansıtılabilir ve StyleWriter gibi eski Apple yazıcılarının iMacíe bağlanması sağlanır. Seri çıkış tüm MIDI aygıtları destekler.

Kodak DC260 Zoom Camera Kodak’ın 1536 x 1024 piksel çözünürlükte, en çok 8î x 10î büyüklükte kaliteli fotoğraf çekebilen sayısal kamerasıdır.

Kodak DC240 Zoom Camera Kodakíın 1280 x 960 piksel çözünürlükte, en çok 5î x 7î büyüklükte kaliteli fotoğraf çekebilen sayısal kamerasıdır.

Kodak DC265 Zoom Camera Kodakíın 1536 x 1024 piksel çözünürlükte, en çok 8î x 10î büyüklükte kaliteli fotoğraf çekebilen sayısal kamerasıdır.

Connectix QuickCam VC USB çıkışlı QuickCam VC renkli sayısal kamerayı (yeterli bant genişliğine sahipseniz) Web üzerinden video konferans yapmak, film kaydetmek, görüntülü eposta göndermek ya da fotoğraf çekmek için kullanılabilir.

Kablo ve dönüştürücüler :

Ariston USB-Parallel Cable USB çıkışı (Centronix) paralel çıkışa dönüştüren kablodur.

Ariston iSCSI USB çıkışı (Centronix) paralel çıkışa dönüştüren kablodur. Bu kablo ile eski SCSI disklerin USB çıkışlı bilgisayarlara bağlanması mümkün olacaktır. Kablo henüz satışa çıkmamıştır.

EtherTalk to LocalTalk Converter iMac’in Ethernet kapısına bağlanarak sekiz LocalTalk aygıt ile haberleşmesini sağlayan dönüştürücü kitidir.

PowerBook’ları, Newton PDAíleri, Apple LaserWriter Pro, Apple LaserWriter II NTX, Apple LaserWiter IIf, Apple LaserWriter IIg, Apple Personal LaserWriter NTR, Apple ImageWriter II, Hewlett-Packard LaserJet, Hewlett-Packard LaserJet 4M, Hewlett-Packard LaserJet 4ML, Hewlett-Packard DeskWriter, Hewlett-Packard DeskWriter C, Compaq PAGEMARQ 20, QMS-PS 410, Spectra Star ve NewGen Systems Turbo PS serisini destekler.

Epson USB/Parallel Printer Adapter Kit Epsoníun USB-Parallel dönüştürücüsüdür.

Farallon EtherMac iPrint Adapter LT iMac’in Ethernet kapısına bağlanarak sekiz LocalTalk aygıt ile haberleşmesini sağlayan dönüştürücü kitidir. LocalTalk aygıtların bağlantısı RJ-11 türü bağlayıcılar ile yapılabilir.

Farallon EtherMac iPrint Adapter SL iMac’in Ethernet kapısına bağlanarak LocalTalk çıkışı olmayan seri yazıcılar ile haberleşmesini sağlayan dönüştürücü kitidir.

StyleWriter I, II, 1200, 1500, 2200, 2400 ve 2500íü ek yazılım gerektirmeden destekler.

Farallon EtherWave Adapter Eski LocalTalk yazıcınızı, iMac’inizi ve Ethernet çıkışlı bir Macintosh’unuzu EtherWave aracılığı ile bağlayabilir, hem yazıcıdan baskı alabilir, hem de iki Macintosh arasında veri alışverişi yapılabilir.

Griffin iMate USB çıkışı ADB çıkışa dönüştüren kablodur.

Daha önceden kullandığınız fare, klavye, iztopu ve izleme dörtgenini iMac ile kullanmanızı sağlar. USB çıkışlı bilgisayarlarda Quark yazılımının 4.0 sürümünü ADB kilit ile çalıştırmak için kullanılabilir.

HP Printer Cable Kit for iMac HPínin USB-Parallel dönüştürücüsüdür.

Infowave PowerPrint USB USB-Parallel dönüştürücü ile PCíde kullanılan 3. parti yazıcıların Mac’te kullanılmasını sağlayan sürücü dosyalarından oluşan bir pakettir.

uConnect Serial Cable USB çıkışı seri çıkışa dönüştüren kablodur.

Personal Digital Assistantíları (PalmPilot, Palm III, Newton, Psion, Texas Instruments), sayısal kameraları (Kodak, Olympus, Apple, Connectix, Agfa, Casio, Canon, Chinon, Epson, Ricoh, Sony) ve Wacom grafik tabletleri destekler.

uConnect for Printers USB çıkışı seri çıkışa dönüştüren kablodur.

Apple Color Stylewriter serisi, Epson Stylus Color serisi, HP Deskwriter serisi, Costar Labelwriter ve Seiko Smart Label yazıcıları destekler.

Newertech uSCSI USB çıkışı (Centronix) paralel çıkışa dönüştüren kablodur. Bu kablo ile eski SCSI disklerin USB çıkışlı bilgisayarlara bağlanması mümkün olacaktır. Kablo henüz satışa çıkmamıştır.

MicroPrint/2 MicroPrint/2i ve MicroPrint/2 iki, MicroPrint/12 ise oniki LocalTalk aygıtı destekler. MicroBridge TCP/IP ise oniki LocalTalk aygıtın yanısıra World Wide Web, FTP, e-posta gibi TCP/IP servislerini destekler.

Giriş Aygıtları

Ariston Podiki Mouse Ariston’un 2 tuşlu USB faresidir. Aple’ın sagladığı USB farenin yuvarlak olmasından rahatsız olabilecek kullanıcılar için üretilmiştir. Çift tuşludur.

Ariston Ares Ultimate Warrior Joystick Ariston’un oyun oynarken kullanılabilecek joystick’idir.

Ariston USB Mouse 3 button - 800dpi Ariston’un 3 tuşlu USB faresidir.

Ariston Hermes gamepad Ariston’un oyun oynarken kullanılabilecek gamepad’idir

Tarayıcılar

Agfa SnapScan 1212u SnapScan 1212u Agfa’nın USB çıkışlı, tek geçişli tarayıcısıdır. 1200 x 600 dpi çozünürlükte tarama yapabildiği gibi, bu çözünürlük yazılımla 9600 x 9600 dpiía çıkabilir.

Umax Astra 1220U Astra 1220U Umax’ın USB çıkışlı, tek geçişli tarayıcısıdır. 1200 x 600 dpi çozünürlükte tarama yapabildiği gibi, bu çözünürlük yazılımla 9600 x 9600 dpiía çıkabilir.

Yazıcılar

Epson Stylus Color 740 Stylus Color 740 Epson’un USB çıkışlı yazıcısıdır. 144 tane püskürtücü başlığı sayesinde 1,440 x 720 dpi çözünürlükte kaliteli baskı yapılabilmesine olanak tanır. Siyah baskıda dakikada en çok 6, renkli baskıda ise en çok 4.5 sayfa basılabilir. 4î x 6î fotoğraflar 79 sn’de, 8îx 10î olanlar ise yaklaşık 3 dakikada basılabilir. 100 sayfalık kağıt tepsisi vardır.

Epson’un diğer yazıcılarından Stylus Color 440, 645 ve Photo EX modelleri, ayrıca temin edilecek USB-paralel kablo ile iMac’e bağlanabilirler.

Epson Stylus Photo 750 1440 x 720 dpi, 6 renk kartuşu kullanarak basabilen EPSON Stylus

Photo 750 yazıcısı Epson’un USB çıkışlı yazıcılarındandır ve fotoğraf kalitesinde çıkış alabilir.

Epson Stylus Color 900 1440 x 720 dpi renkli USB çıkışlı mürekkep püskürtmeli yazıcıdır.

Epson Stylus Photo 1200 6 renk kartuş kullanarak A3+ büyüklüğünde fotoğraf kalitesinde baskı yapabilen yazıcıdır.

HP Deskjet 895Cxi/895Cse HP’nin dakikada 3.5 sayfa renkli, 5 sayfa siyah/beyaz basabilen USB kapılı mürekkep püskürtmeli USB kapılı yazıcısıdır.

HP Deskjet 880C/882C HP’nin dakikada 5 sayfa renkli, 8 sayfa siyah/beyaz basabilen USB kapılı mürekkep püskürtmeli yazıcısıdır.

SONUÇ OLARAK

USB, “kullanıcı dostu” bilgisayar doğrultusunda bugüne kadar atılmış en büyük adımlardan biri. Önümüzdeki yılın ortasında USB 2.0 çıkana ve bu yeni arabirim tüm işletim sistemleri tarafından tam olarak desteklenene kadar kullanıcılar yeni bir çevrebirim aygıtı alırken USB’in şu anki standart arabirimlere iyi bir alternatif olup olmadığını çok iyi düşünmeliler. En geç USB 2.0 ile birlikte bu arabirim çoğu kullanıcı ve kullanım alanı için ilk seçim olacaktır. Sadece yeni aygıtların kolay kurulması ve sistemde diğer kaynakları kullanmadan başka aygıtların da sisteme kolayca entegre edebilmesi değil, bu aygıtların ayrıca harici olarak güçle besleye gerek olmaması USB için çok büyük ve yeterli avantajlar. Seri veriyolunun 2.0 versiyonu ile daha da hızlandırılacak ve geliştirilecek olması da önemli gelişmeler. Bu gelişmelere birlikte, zincirleme olarak her aygıtın USB arabirimli modeli de çıkacaktır ve USB en geç önümüzdeki yıl kendini kabul ettirecektir.

KAYNAKLAR

www.wikipedia.org
tr.wikipedia.org
www.forumuz.biz
www.camiresearch.com
www.cihansalim.net
www.bilgisayarogren.com

Hazırlayan : Fahrettin Tarhan